સુરત શહેરમાં પ્રદૂષણની માત્રા વધવા સાથે સુરત સિમેન્ટ કોંક્રીટના જંગલ બની રહ્યું છે. શહેરીકરણની અસર હિંદુઓ માટે પવિત્ર ગણાતા શ્રાદ્ધ પક્ષ પર જોવા મળી રહી છે. વૃક્ષોની સંખ્યા ઘટે છે અને બિલ્ડીંગની સંખ્યામાં સતત વધારો થઈ રહ્યો છે તેથી પિતૃઓના શ્રાદ્ધ કરીને ઘરની છત કે બિલ્ડીંગની અગાસી પર વાસ મુકી કલાકો સુધી રાહ જોઈ તો પણ કાગડા નથી દેખાતા જેના કારણે કાગડાને વાસ ધરાવવા માટે તાપી બ્રિજ પર જવું પડે છે. 

હાલમાં ચાલી રહેલા શ્રાધ્ધ પક્ષમાં દરેકના ઘરમાં કોઈને કોઈ અવસાન પામ્યું હોય સ્વજન જે તિથીએ અવસાન પામ્યું હોય તે 16 તિથિ પર શ્રાદ્ધ પક્ષમાં કાગડા, કુતરા અને ગાયને વાસ મુકી પિતૃઓને રિઝવવાની પ્રથા આજે પણ જોવા મળી રહી છે. સુરતીઓએ શ્રાદ્ધ પક્ષમાં સદીઓથી ચાલી આવતી પ્રથા યથાવત રાખી છે પરંતુ સુરત છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી સિમેન્ટ કોંક્રીટના જંગલ બની રહ્યું છે વૃક્ષોને કાપીને બિલ્ડીંગ બની રહ્યાં છે. તેના કારણે અનેક પક્ષીઓના માળા પણ દુર થાય છે. જેમાં સૌથી વધુ અસર કાગડા, કાબર અને ચકલીની સંખ્યાને થઈ હોવાનું બહાર આવ્યું છે. 

હાલ શ્રાદ્ધ પક્ષમાં સુરતીઓ પોતાના ઘરે દુધ પુરી અને અન્ય ખોરાક બનાવીને પિતૃઓને તૃપ્ત કરવા માટે પહેલો વાસ કાગડાને બીજો કુતરાને અને ત્રીજો ગાયને એમ ત્રણ ભાગ પાડીને ખવડાવે છે અને ત્યાર બાદ પોતે શ્રાધ્ધનું ખાવાનું ખાઈ છે. જોકે, શહેરમાં હાલ કુતરા અને ગાય તો સરળતાથી મળી જાય છે પરંતુ કાગડા શોધવા સુરતીઓ માટે મુશ્કેલી ઉભી થઈ રહી છે. પોતાના ઘર કે બિલ્ડીંગની ટેરેસ પર વાસ મુકીને કલાકો સુધી લોકો ઉભા રહે છે પરંતુ કાગડા આવતા નથી. અનેક લોકો કાગડાને વાસ મુકે પછી જ ખાતા હોય છે તેથી કાગડા શોધવા માટે તાપી બ્રિજ પર વાસ લઈને લોકો આવે છે. તાપી નદી પર બનેલા બ્રિજની પાળી પર હાલ દુધ પુરીના અનેક દળીયા જોવા મળે છે. 

પર્યાવરણ જાગૃત્તિની કામગીરી કરતાં રજનીકાંત ચૌહાણ કહે છે, માત્ર કાગડા જ નહી પરંતુ ફેમીલીયર ગણાતા ચકલી અને કાબરની સંખ્યા પણ ઘણી જ ઓછી જોવા મળે છે. તેનું કારણ એ છે કે પહેલા જેવા ઘરના બદલે આધુનિક ઘર અને મોટી બિલ્ડિંગ બની રહી છે તેના કારણે આ પક્ષીઓના માળા બની શકતા નથી. જેના કારણે કાગડા ઘણાં જ ઓછા જોવા મળે છે. નદી પર બનેલા બ્રિજમાં હોલ હોવાના કારણે ત્યાં માળા બને છે તેથી નદી કિનારે કાગડા અને કાબર જેવા પક્ષી જોવા મળે છે.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *